Home
Stamboom Oosters
Leonardi Oosters
Willemstad
Foto's
Links
E-mail

 

 

 

 

 

 

 
HET MILITAIRE VERLEDEN

In 1583 werd in opdracht van prins Willem van Oranje het strategisch aan het Hollandsch Diep gelegen dorpje Ruigenhil omwald. De vesting werd ontworpen door Abraham Andriesz volgens het Oudnederlandse vestingstelsel. De zevenpuntige ster werd tussen 1598 en 1603 voltooid door de bouw van twee buitendijkse bastions naar een ontwerp van Johan van Rijswijck. Tussen 1621 en 1627 werd rond de vesting een bedekte weg of contrescarp met een buitengracht aangelegd, alsmede een ravelijn voor de Landpoort. Hoewel gedurende de Tachtigjarige Oorlog talrijke strooptochten door Spaanse soldaten in de polder werden gehouden, werd de vesting nooit bedreigd. Toen in 1631 een grote Spaanse vloot vanuit Antwerpen vertrok om Willemstad in te nemen, werd deze door een Staatse vloot in het Slaak vernietigd.
In 1747, tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog, werd de sterke vesting Bergen op Zoom door ( Fransen ingenomen. Rond Willemstad bouwde men in allerijl een aantal aarden forten. Zij behoefden echter geen dienst te doen.

Het werd echt menens in 1793, toen een Frans leger, in een poging door te stoten naar het hart van Holland, het beleg opsloeg voor de vesting Willemstad. Na een moedige verdediging door het garnizoen onder leiding van de Willemstadse gouverneur, de generaal-majoor Carel baron van Boetzelaer, trokken de Fransen, mede genoodzaakt door een nederlaag van hun hoofdmacht bij Neerwinden, zich onverrichter zake terug.

De Vestingwet van 1874 betekende het einde voor een groot aantal vestingen. De verdediging van het land werd geconcentreerd in een aantal linies en stellingen. Willemstad werd de centrale vesting va de Stelling van het Hollandsch Diep en het Volkerak. De taak van de Stelling was, in wisselend volgorde:
a: de toegang tot het Hollandsch Diep voor vijandelijke schepen af te sluiten;
b: tegenstand te verlenen aan een vijand die vanuit Brabant het Hollandsch Diep zou proberen over te steken, en
c: om bij een eventuele terugtocht van het leger op Holland als opnamestelling te dienen.

De mobilisatie tijdens de Eerste Wereldoorlog betekende voor Willemstad en omgeving een hele drukte
Soms waren meer dan 3000 soldaten in en om de vesting gelegerd. Gedurende die periode was de belangrijkste doelstelling van de Stelling de opvang van een terugtrekkend leger vanuit Brabant Hiervoor werden o.a. extra aanlegsteigers gebouwd, de Landpoort gesloopt en de bruggen over het ravelijn vervangen door dammen.
Deze oorlog maakte duidelijk wat men eigenlijk al wist. Vestingen waren volkomen uit de tijd. In 1922 vertrok het garnizoen uit Willemstad en in 1926 werd bij Koninklijk Besluit de vesting opgeheven. De vestingwerken bleven gelukkig gespaard. Zij werden door het Rijk in 1935 voor 30 jaar in pacht gegeven aan de Stichting Menno van Coehoorn, waarna de gemeente Willemstad ze in eigendom kreeg.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Willemstad nog even vesting. De Duitsers, evenals Napoleon beducht voor een invasie vanuit zee, maakten er met de bouw van bunkers op de bastions Gelderland en Holland de "Festung Willemstadt" van. De vestingwerken bewezen tijdens de beschietingen in november 1944 nog eenmaal hun nut. Talloze Willemstadters vonden beschutting in het kruitmagazijn de betonnen schuilplaatsen in de wallen en in de omliggende forten.
In 1970 werd de vesting Willemstad met een gedeelte van het voormalig schootsveld tot beschermd stadsgezicht verklaard.

Auteur: C. van Mastrigt
Uit: Dag Willemstad
Jaarboek 7 1997
Heemkundekring “De Willemstad”

Terug naar “Willemstad pagina”

www.oosters.net